Özellikle bazı Haredi ve Hasidik Yahudi topluluklarında kullanılan koşer telefonlar, modern akıllı telefonlardan oldukça farklı bir yapıya sahip. Bu cihazların temel amacı iletişimi tamamen ortadan kaldırmak değil, kullanıcıların kontrolsüz internet ve dijital içeriklere erişimini sınırlandırmak.
İsrail’de koşer telefon sisteminin geçmişi 2000'li yılların ortalarına kadar uzanıyor. Dini otoriteler tarafından belirlenen kriterlere uygun hale getirilen ilk cihazlarda internet ve çeşitli multimedya özellikleri kapatılırken telefonlar ağırlıklı olarak sesli iletişim amacıyla kullanılıyordu.
Bazı telefonlarda SMS bile bulunmuyor
Koşer telefonların özellikleri kullanılan modele ve topluluğun uyguladığı kurallara göre değişebiliyor. En katı modellerde internet bağlantısı, uygulama mağazası, sosyal medya, kamera, radyo ve hatta SMS bulunmayabiliyor.
Hebrew University of Jerusalem araştırmacılarının incelediği ultra-Ortodoks koşer telefon sisteminde yalnızca internetin değil, kısa mesaj özelliğinin de sınırlandırıldığı belirtiliyor. Araştırmaya göre bu yaklaşım yalnızca uygunsuz içeriklerden korunma düşüncesiyle değil, topluluk içindeki iletişim biçimini kontrol altında tutma amacıyla da bağlantılı.
Bununla birlikte bütün koşer telefonlar yalnızca arama yapabilen klasik tuşlu telefonlardan oluşmuyor. Günümüzde filtrelenmiş akıllı telefon seçenekleri de bulunuyor. Bazı cihazlarda navigasyon, e-posta veya önceden onaylanan belirli uygulamalara erişim sağlanabilirken açık internet ve uygulama mağazası engellenebiliyor.
Teknolojiyi tamamen reddetmek anlamına gelmiyor
Koşer telefon kullanımı bütün Yahudiler veya bütün Ortodoks Yahudiler için geçerli bir uygulama değil. Yaklaşım topluluktan topluluğa ciddi biçimde değişiyor. Özellikle ultra-Ortodoks gruplarda daha sık görülen sistem, teknolojiyi tamamen reddetmekten çok hangi teknolojilerin ne amaçla kullanılabileceğini sınırlandırmaya dayanıyor.
Akıllı telefonların bankacılıktan kamu hizmetlerine kadar günlük hayatın pek çok alanında gerekli hale gelmesi ise bu yaklaşımın da değişmesine neden oluyor. Akademik çalışmalar, ultra-Ortodoks topluluklarda internet gerektiren hizmetlerin yaygınlaşmasıyla filtrelenmiş cihaz ve internet çözümlerinin daha önemli hale geldiğine dikkat çekiyor.
Böylece bir tarafta yalnızca arama yapabilen oldukça basit telefonlar kullanılmaya devam ederken diğer tarafta modern akıllı telefonların yalnızca izin verilen özelliklerini sunan yeni nesil “koşer” cihazlar ortaya çıkıyor.
Yorumlar (0)